{"id":5,"date":"2022-09-03T11:15:31","date_gmt":"2022-09-03T11:15:31","guid":{"rendered":"http:\/\/elzbietankigdansk.org\/?page_id=5"},"modified":"2023-10-09T13:28:57","modified_gmt":"2023-10-09T13:28:57","slug":"dom-siostr-elzbietanek-w-oliwie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/","title":{"rendered":"Dom Si\u00f3str El\u017cbietanek w Oliwie"},"content":{"rendered":"\n

Dom Si\u00f3str El\u017cbietanek w Oliwie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki domu zakonnego Zgromadzenia Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety w Gda\u0144sku Oliwie si\u0119gaj\u0105 roku 1906 i zwi\u0105zane s\u0105 ze staraniami ks. Franciszka Salezego Schr\u0151tera, proboszcza parafii pw. \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy. <\/p>\n\n\n\n

Powstanie plac\u00f3wki zakonnej poprzedzi\u0142o powo\u0142anie do \u017cycia w dniu 19 listopada 1906 r. \u017ce\u0144skiego Stowarzyszenia \u015bw. El\u017cbiety. Kobiety zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do comiesi\u0119cznej sk\u0142adki w wysoko\u015bci 100 marek, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu zapewnienie bytu materialnego si\u00f3str el\u017cbietanek. Ponadto zadaniem stowarzyszenia by\u0142a opieka nad chorymi, ubogimi oraz dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n

W maju 1907 r. zatrudniono do opieki nad chorymi dwie piel\u0119gniarki, kt\u00f3re zamieszka\u0142y w domu przy Pacho\u0142ku. Utworzono r\u00f3wnie\u017c ochronk\u0119 dla dzieci. \u015arodki na t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 dostarcza\u0142y kobiety ze Stowarzyszenia \u015bw. El\u017cbiety, kt\u00f3re w 1907 r. liczy\u0142o 400 cz\u0142onki\u0144. Cz\u0142onkinie stowarzyszenia dwukrotnie zorganizowa\u0142y w ogrodach \u201eWaldhauschen\u201d bazar dobroczynny. Zebrane pieni\u0105dze mia\u0142y wspom\u00f3c budow\u0119 domu si\u00f3str el\u017cbietanek przy dzisiejszej ul. Opackiej. We wrze\u015bniu 1907 r. stowarzyszenie zebra\u0142o 1400 marek, a w lipcu 1910 o sze\u015b\u0107set wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dnia 18 maja 1910 r., po kilkuletnich staraniach ks. Franciszka Schr\u0151tera, Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety rozpocz\u0119\u0142o pos\u0142ug\u0119 w Oliwie. Proboszcz Schr\u0151ter uroczy\u015bcie wprowadzi\u0142 do parafii trzy siostry el\u017cbietanki \u2013 s. Raimunda Zuber, s. Betha Schneider oraz
s. Martha Welzel. Siostry zamieszka\u0142y w wynajmowanym domu pod Pacho\u0142kiem, w kt\u00f3rym zajmowa\u0142y 3 ma\u0142e pokoje. Po kilku miesi\u0105cach siostry zrezygnowa\u0142y ze wsparcia materialnego cz\u0142onki\u0144 stowarzyszenia, gdy\u017c w\u0142asn\u0105 prac\u0105 zarabia\u0142y na utrzymanie.<\/p>\n\n\n\n

Siostry el\u017cbietanki z gorliwo\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119ca\u0142y si\u0119 ambulatoryjnej opiece chorych, ubogich oraz prowadzeniu przedszkola, przez co zyska\u0142y szacunek i zaufanie duchowie\u0144stwa oraz parafian. Wkr\u00f3tce jednak wynajmowany dom okaza\u0142 si\u0119 zbyt ma\u0142y i siostry postanowi\u0142y razem z katolick\u0105 gmin\u0105 parafialn\u0105 wybudowa\u0107 nowy. Budowy podj\u0105\u0142 si\u0119 cie\u015bla
E. Klawikowski. Ju\u017c 17 pa\u017adziernika 1912 r. nast\u0105pi\u0142o po\u015bwi\u0119cenie domu, w kt\u00f3rym zamieszka\u0142y siostry. Nowy budynek by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 si\u00f3str i nazwano go Domem \u015bw. Bernarda. Od lutego 1913 r. rozpocz\u0119to tu kursy rob\u00f3tek r\u0119cznych, szycia i gotowania dla dziewcz\u0105t. <\/p>\n\n\n\n

Po wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej w 1914 r. siostry podj\u0119\u0142y si\u0119 w domu
\u015bw. Bernarda opieki rannych \u017co\u0142nierzy. <\/p>\n\n\n\n

W lutym 1918 r. kuria biskupia w Pelplinie zezwoli\u0142a na utworzenie kaplicy i drogi krzy\u017cowej w domu zakonnym si\u00f3str el\u017cbietanek. Od kwietnia 1918 r. odprawiano Msz\u0119 \u015bw.
w kaplicy si\u00f3str, a od sierpnia 1918 r. przechowywany by\u0142 na sta\u0142e w kaplicy Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z rozwojem pos\u0142ugi dom si\u00f3str by\u0142 dwukrotnie przebudowywany  – w roku 1925 oraz 1934. W trakcie przebudowy powsta\u0142y dwie sale z \u0142\u00f3\u017ckami (8-10 \u0142\u00f3\u017cek) dla wczasowicz\u00f3w, pod\u0142\u0105czono r\u00f3wnie\u017c centralne ogrzewanie oraz zrobiono pok\u00f3j dzienny dla os\u00f3b wypoczywaj\u0105cych. Natomiast w roku 1934 dobudowano kaplic\u0119 pw. \u015aw. Bernarda, kt\u00f3r\u0105 po\u015bwi\u0119ci\u0142 bp Edward Graf o\u2019 Rourke, pierwszy biskup gda\u0144ski. Jako kaplica publiczna by\u0142a dost\u0119pna r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b \u015bwieckich. W 1986 r. zmieniono tytu\u0142 kaplicy na Naj\u015bwi\u0119tsze Serce Pana Jezusa.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1935, gdy plac\u00f3wka zakonna \u015bwi\u0119towa\u0142a jubileusz 25-lecia istnienia dziewi\u0119\u0107 si\u00f3str opiekowa\u0142o si\u0119 ambulatoryjnie 146 osobami, 89 chorymi w ich w\u0142asnych domach oraz 95 przedszkolakami. Odwiedzi\u0142y 1463 osoby ubogie i chore oraz odby\u0142y 1272 wizyty dobroczynne.<\/p>\n\n\n\n

W lutym 1945 r., gdy wojska radzieckie wkroczy\u0142y na teren Wolnego Miasta Gda\u0144ska \u017co\u0142nierze radzieccy zaj\u0119li dom zakonny przy ul. Opackiej 5. Siostry usun\u0119\u0142y si\u0119 do suteren. Po dw\u00f3ch miesi\u0105cach wojsko opu\u015bci\u0142o dom. Magistrat miasta Gda\u0144ska przekszta\u0142ci\u0142 dom zakonny  s\u0105siedni dom na tymczasowy szpital zaka\u017any dla os\u00f3b chorych na tyfus. Po opanowaniu epidemii tyfusu zlikwidowano tymczasowy szpital w 1946 r. Chorymi opiekowa\u0142y si\u0119 siostry
z naszego Zgromadzenia. <\/p>\n\n\n\n

W maju 1945 r. siostra przedszkolanka zaj\u0119\u0142a opuszczony dom po niemieckich siostrach Diakoniskach przy ul. Cysters\u00f3w. Dom by\u0142 cz\u0119\u015bciowo zdewastowany. Po uporz\u0105dkowaniu go urz\u0105dzono w nim trzy oddzia\u0142owe przedszkole miejskie. Dnia 31 sierpnia 1948 r. zwolniono siostr\u0119 zakonn\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a kierowniczk\u0105 przedszkola i zast\u0105piono j\u0105 osob\u0105 \u015bwieck\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Z chwil\u0105 przybycia nowego ordynariusza do Kurii Biskupiej w Gda\u0144sku \u2013 Oliwie,
ks. bpa Edmunda Nowickiego powi\u0119kszono etaty si\u00f3str zakonnych z 1 do 12. Kancelari\u0119 parafialn\u0105 obs\u0142ugiwa\u0142a jedna siostra. <\/p>\n\n\n\n

Na prze\u0142omie lat 1950\/60 w cz\u0119\u015bci domu si\u00f3str mie\u015bci\u0142a si\u0119 Kuria Biskupia Gda\u0144ska, gdzie zamieszkiwa\u0142 Biskup Pomocniczy. Odbywa\u0142y si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c kilkudniowe rekolekcje zamkni\u0119te dla m\u0142odzie\u017cy i wczasy dla by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych. Spotykali si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c raz w miesi\u0105cu spotykaj\u0105 si\u0119 tu cz\u0142onkowie grup modlitewnych, nauczyciele
i \u015awieckie Stowarzyszenie Karmelitanek Bosych. Siostry opiekowa\u0142y si\u0119 chorymi w ich w\u0142asnych mieszkaniach, latem przyjmowa\u0142y wczasowicz\u00f3w. Pracowa\u0142y w Kurii Metropolitalnej oraz przy miejscowej parafii w charakterze katechetki i zakrystianki.  <\/p>\n\n\n\n

W 2012 r. dom przeszed\u0142 remont kapitalny i zosta\u0142 przystosowany na potrzeby prowadzonego przez siostry przedszkola. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dom Si\u00f3str El\u017cbietanek w Oliwie Pocz\u0105tki domu zakonnego Zgromadzenia Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety w Gda\u0144sku Oliwie si\u0119gaj\u0105 roku 1906 i zwi\u0105zane s\u0105 ze staraniami ks. Franciszka Salezego Schr\u0151tera, proboszcza parafii pw. \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy.  Powstanie plac\u00f3wki zakonnej poprzedzi\u0142o powo\u0142anie do \u017cycia w dniu 19 listopada 1906 r. \u017ce\u0144skiego Stowarzyszenia \u015bw. El\u017cbiety. Kobiety zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do comiesi\u0119cznej sk\u0142adki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5\/revisions\/69"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}