{"id":29,"date":"2022-09-03T11:15:48","date_gmt":"2022-09-03T11:15:48","guid":{"rendered":"http:\/\/elzbietankigdansk.org\/?page_id=29"},"modified":"2022-09-03T11:23:18","modified_gmt":"2022-09-03T11:23:18","slug":"historia-zakonu-siostr-elzbietanek","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/historia-zakonu-siostr-elzbietanek\/","title":{"rendered":"Historia Zakonu Si\u00f3str El\u017cbietanek"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety<\/strong>, podobnie jak wiele innych \u017ce\u0144skich zgromadze\u0144 zakonnych, wyros\u0142o na gruncie potrzeb spo\u0142ecznych XIX wieku. Zrodzi\u0142o si\u0119 ono w Nysie i by\u0142o pierwszym rodzimym zgromadzeniem&nbsp;<strong>Ziemi \u015al\u0105skiej<\/strong>, powsta\u0142ym po kasacie zakon\u00f3w przez rz\u0105d pruski w 1810 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geneza i rozw\u00f3j Zgromadzenia wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 \u015bci\u015ble ze specyfik\u0105 przemian, jakie zachodzi\u0142y na \u015al\u0105sku w wyniku nat\u0119\u017caj\u0105cego si\u0119 rozwoju gospodarki kapitalistycznej. Pod naporem przemys\u0142u fabrycznego nast\u0105pi\u0142a ruina drobnych producent\u00f3w, kt\u00f3rzy z chwil\u0105 likwidacji warsztatu stawali si\u0119 poszukiwaczami pracy. Do nich do\u0142\u0105czyli ch\u0142opi opuszczaj\u0105cy masowo wie\u015b, by szuka\u0107 lepszych warunk\u00f3w bytu w nowo powstaj\u0105cych o\u015brodkach przemys\u0142owych. W ten spos\u00f3b rozwin\u0105\u0142 si\u0119 w pierwszej po\u0142owie XIX stulecia ogromny ruch migracyjny jako jedno z ogniw narastaj\u0105cych coraz bardziej problem\u00f3w ekonomiczno \u2013 spo\u0142ecznych. Wielka liczba szukaj\u0105cych pracy dawa\u0142a fabrykantowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 nieliczenia si\u0119 z zatrudnianym przy produkcji robotnikiem, kt\u00f3rego w ka\u017cdej chwili m\u00f3g\u0142 zast\u0105pi\u0107 innym. Niepewno\u015b\u0107 pracy przy zani\u017conej zwykle p\u0142acy oraz sta\u0142y wzrost cen na podstawowe artyku\u0142y \u017cywno\u015bciowe sprawia\u0142y, \u017ce los ogromnej rzeszy proletariatu, zw\u0142aszcza najbiedniejszych i chorych, stawa\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowo trudny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ci\u0119\u017ck\u0105 sytuacj\u0119 egzystencjaln\u0105 tej do\u015b\u0107 licznej w\u00f3wczas warstwy spo\u0142ecznej pogarsza\u0142 jeszcze bardziej brak mieszka\u0144 i fatalne warunki sanitarne. Niedostatek mieszkaniowy i cz\u0119sto zbyt wyg\u00f3rowane czynsze sprawia\u0142y, \u017ce jedno mieszkanie musia\u0142o zajmowa\u0107 niekiedy nawet kilka rodzin. W tych warunkach mieszkania robotnik\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em wszelkiego rodzaju chor\u00f3b. Do tego dochodzi\u0142y jeszcze, nierzadko powtarzaj\u0105ce si\u0119 w owym czasie, kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe oraz g\u0142\u00f3d, kt\u00f3re by\u0142y g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 do\u015b\u0107 licznych epidemii tyfusu i cholery. Przy niedostatecznej liczbie lekarzy, piel\u0119gniarek, szpitali, poci\u0105ga\u0142o to za ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 ofiar ludzkiego \u017cycia, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d najbiedniejszych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W takim oto kontek\u015bcie historyczno \u2013 spo\u0142ecznym, w&nbsp;<strong>1842<\/strong>&nbsp;roku, rozpocz\u0119\u0142o sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 stowarzyszenie dla terenowej piel\u0119gnacji chorych, kt\u00f3re z czasem zosta\u0142o przekszta\u0142cone w zgromadzenie zakonne. Zrodzi\u0142o si\u0119 ono z inicjatywy&nbsp;<strong>Doroty Klary Wolff, do kt\u00f3rej wkr\u00f3tce<\/strong><strong>do\u0142\u0105czy\u0142y Matylda Merkert i jej rodzona siostra Luiza Maria Merkert oraz Franciszka Werner<\/strong>. G\u0142\u00f3wnym celem, jaki sobie wytyczy\u0142y, by\u0142a bezinteresowna s\u0142u\u017cba najbardziej potrzebuj\u0105cym, zw\u0142aszcza cierpi\u0105cym i chorym, w ich w\u0142asnych mieszkaniach, bez wzgl\u0119du na wiek, stan i wyznanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z dopuszczenia Bo\u017cego powstaj\u0105ce dzie\u0142o przesz\u0142o szereg trudno\u015bci. W 1846 roku na \u017cyczenie arcybiskupa Klar\u0119 Wolff i Mari\u0119 Merkert wys\u0142ano do Kongregacji Si\u00f3str Mi\u0142osierdzia (boromeuszek) w Pradze, by tam zapozna\u0142y si\u0119 w pe\u0142ni z \u017cyciem zakonnym i przyswoi\u0142y sobie wzorow\u0105 metod\u0119 piel\u0119gnowania chorych. Po rocznym nowicjacie mia\u0142y powr\u00f3ci\u0107 do Nysy, by dalej prowadzi\u0107 rozpocz\u0119te dzie\u0142o, ju\u017c jako formalna wsp\u00f3lnota zakonna. Sta\u0142o si\u0119 jednak inaczej. W\u0142adze ko\u015bcielne (m. in. sprawuj\u0105cy duchow\u0105 opiek\u0119 nad \u201cszarymi siostrami\u201d ks. Fischer), mimo wcze\u015bniejszych zapewnie\u0144 danym \u201cszarym siostrom\u201d, podj\u0119\u0142y dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do po\u0142\u0105czenia nyskiej wsp\u00f3lnoty z siostrami boromeuszkami. Do nowicjatu wys\u0142ano tak\u017ce Franciszk\u0119 Werner a dotychczasowe mieszkanie nyskiego zrzeszenia oraz zarz\u0105d nad pozosta\u0142ymi siostrami zostaje powierzony siostrom boromeuszkom. Tymczasem Klara i Maria przekonuj\u0105 si\u0119 coraz bardziej, \u017ce duchowo\u015b\u0107 Zgromadzenia Si\u00f3str \u015bw. Karola Boromeusza jest zupe\u0142nie r\u00f3\u017cna od duchowo\u015bci za\u0142o\u017conego przez nie stowarzyszenia, a opieka ambulatoryjna chorych, w my\u015bl regu\u0142y, jest dopuszczalna tylko wyj\u0105tkowo (w czasie wojny lub epidemii). Po kilkumiesi\u0119cznym pobycie Klara opuszcza nowicjat si\u00f3str boromeuszek i powraca do Nysy. Jednak\u017ce niech\u0119\u0107 nyskiego duchowie\u0144stwa, kt\u00f3re nadal obstaje przy zamiarze po\u0142\u0105czenia szarych si\u00f3str z siostrami boromeuszkami, czyni\u0142a dalsz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Klary w tym mie\u015bcie niemo\u017cliw\u0105. Nie chc\u0105c by\u0107 przyczyn\u0105 dalszych nieporozumie\u0144 wyje\u017cd\u017ca do Bystrzycy K\u0142odzkiej, by tam realizowa\u0107 sw\u00f3j \u017cyciowy idea\u0142. Wkr\u00f3tce powstaje tu stowarzyszenie zorganizowane na wz\u00f3r nyskiego, z t\u0105 sam\u0105 podbudow\u0105 religijn\u0105, jak\u0105 stanowi\u0142a Regu\u0142a III Zakonu \u015bw. Franciszka oraz z tym samym programem dzia\u0142alno\u015bci apostolsko-charytatywnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tymczasem wbrew woli szarych si\u00f3str w 1849 roku dotychczasowe stowarzyszenie zosta\u0142o rozwi\u0105zane. Franciszka Werner i Maria Merkert nie mog\u0105c wyrzec si\u0119 w\u0142asnego idea\u0142u postanowi\u0142y p\u00f3j\u015b\u0107 w \u015blady Klary. W 1850 r. opuszczaj\u0105 tak\u017ce nowicjat si\u00f3str boromeuszek. Decyzja nie by\u0142a \u0142atwa, gdy\u017c obie pozbawione by\u0142y \u015brodk\u00f3w utrzymania, a dawne mieszkanie nyskiej wsp\u00f3lnoty zajmowa\u0142y siostry boromeuszki. Mimo trudno\u015bci podj\u0119\u0142y pr\u00f3b\u0119 odrodzenia wsp\u00f3lnoty szarych si\u00f3str w Nysie. Narastaj\u0105ce nieporozumienia z przedstawicielami w\u0142adz ko\u015bcielnych, wydaj\u0105 si\u0119 t\u0142umi\u0107 rozwijaj\u0105ce si\u0119 ponownie dzie\u0142o. Zarz\u0105d miasta Nysy, uwzgl\u0119dniaj\u0105c pro\u015bby jego wybitnych obywateli, staje w obronie szarych si\u00f3str i zezwala im na rozwini\u0119cie dawnej dzia\u0142alno\u015bci. Maria i Franciszka ponownie wracaj\u0105 do dawnego szarego stroju. Podejmuj\u0105 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ku rado\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w miasta i jego okolic. Za Patronk\u0119 swej wsp\u00f3lnoty obieraj\u0105 \u015bw. El\u017cbiet\u0119 W\u0119giersk\u0105. W dniu po\u015bwi\u0119conym jej czci \u2013 19 listopada 1850 r. \u2013 ponownie rozpoczynaj\u0105 oficjalne rozdzielanie ubogim i chorym ciep\u0142ych potraw i odzie\u017cy. B\u00f3g wyra\u017anie b\u0142ogos\u0142awi ich pracy. W kr\u00f3tkim czasie o przyj\u0119cie do wsp\u00f3lnoty prosi pi\u0119\u0107 dziewcz\u0105t. Maria jako najstarsza obejmuje kierownictwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W miar\u0119 wzrostu liczebnego Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety rozszerza\u0142o zakres swej dzia\u0142alno\u015bci. Jak wynika ze sprawozda\u0144, opr\u00f3cz prowadzonej konsekwentnie ambulatoryjnej piel\u0119gnacji chorych, siostry pe\u0142ni\u0142y r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zki sanitariuszek w lazaretach wojskowych, zw\u0142aszcza w latach wojen. Otacza\u0142y trosk\u0105 biedne i zaniedbane rodziny. A poniewa\u017c by\u0142y to najcz\u0119\u015bciej rodziny wielodzietne, siostry roztacza\u0142y tak\u017ce opiek\u0119 nad dzie\u0107mi, kt\u00f3re by\u0142y najbardziej zagro\u017cone skutkami braku odpowiednich warunk\u00f3w \u017cycia. Konieczno\u015b\u0107 rozwini\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci opieku\u0144czej nad dzie\u0107mi stawa\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej wyrazista w odniesieniu do dzieci osieroconych w wyniku licznych w\u00f3wczas wojen i epidemii. St\u0105d ju\u017c w zaraniu Zgromadzenia obok pierwotnego celu szczeg\u00f3\u0142owego, jakim by\u0142a terenowa piel\u0119gnacja chorych, opieka nad dzieckiem sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie wa\u017cnym zadaniem Wsp\u00f3lnoty Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pro\u015bb\u0119 ksi\u0119dza proboszcza Roberta Urbana, protektora si\u00f3str,&nbsp;<strong>ksi\u0105\u017c\u0119 biskup F\u00f6rster, 4 wrze\u015bnia 1859 r. zatwierdza stowarzyszenie szarych si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety<\/strong>. Matka Maria zostaje wybrana pierwsz\u0105 prze\u0142o\u017con\u0105 generaln\u0105. W dniu 23 maja 1864 r. kr\u00f3l pruski nadaje na wieczne czasy za\u0142o\u017conej przez Matk\u0119 Mari\u0119 fundacji dobroczynnej nosz\u0105cej nazw\u0119 \u201cKatolicki Zak\u0142ad Dobroczynno\u015bci p.w. \u015bw. El\u017cbiety\u201d prawa korporacyjne. W nast\u0119pnych latach powstaje oko\u0142o 80 nowych plac\u00f3wek z Domem Macierzystym w Nysie. 7 czerwca 1871 r. Papie\u017c Pius IX dekretem pochwalnym udzieli\u0142 Zgromadzeniu aprobaty. Matka Maria przez 13 lat sprawuje w Zgromadzeniu w\u0142adz\u0119 prze\u0142o\u017conej generalnej. Pod koniec jej \u017cycia wsp\u00f3lnota liczy ju\u017c ponad 450 si\u00f3str.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dalsze zabiegi kolejnych prze\u0142o\u017conych generalnych: Matki Franciszki Werner i Matki Melchiory Klammt doprowadzi\u0142y do&nbsp;<strong>ostatecznego zatwierdzenia Zgromadzenia przez papie\u017c Leona XIII w dniu 26 stycznia 1887 r<\/strong>. Proces kszta\u0142towania si\u0119 regularnego \u017cycia zakonnego w Zgromadzeniu zosta\u0142 zako\u0144czony z chwil\u0105 ostatecznego zatwierdzenia Konstytucji w dniu 6 kwietnia 1924 r. Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety sta\u0142o si\u0119 pe\u0142noprawnym zgromadzeniem zakonnym na prawie papieskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obecnie Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Polsce, Niemczech, Czechach, W\u0142oszech, Danii, Szwecji, Norwegii, Izraelu, Palestynie, Brazylii, Rosji, Litwie, Ukrainie, Gruzji, Boliwii, Kazachstanie, Paragwaju, na W\u0119grzech i w Tanzanii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/selzbietanki.com\/lorem-ipsum\/historia\/)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. El\u017cbiety, podobnie jak wiele innych \u017ce\u0144skich zgromadze\u0144 zakonnych, wyros\u0142o na gruncie potrzeb spo\u0142ecznych XIX wieku. Zrodzi\u0142o si\u0119 ono w Nysie i by\u0142o pierwszym rodzimym zgromadzeniem&nbsp;Ziemi \u015al\u0105skiej, powsta\u0142ym po kasacie zakon\u00f3w przez rz\u0105d pruski w 1810 roku. Geneza i rozw\u00f3j Zgromadzenia wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 \u015bci\u015ble ze specyfik\u0105 przemian, jakie zachodzi\u0142y na \u015al\u0105sku w wyniku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-29","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/29","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/29\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34,"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/29\/revisions\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elzbietankigdansk.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}